سید روح الله موسوی خمینی در 20 جمادی الثانی 1320ق در شهر خمین متولد گردید و در سال 1336ق. هنگامی که هنوز پا به 16 سالگی نگذاشته بود، مادر گرامی خود را از دست داد، و آن گاه تحت سرپرستی عمه و برادر بزرگ خود، آیت الله سید مرتضی پسندیده قرار گرفت.
وی دروس مقدماتی را در خمین قراگرفت و در سال 1339ق. در عنفوان جوانی، عازم اراک گردید و در حوزه ی درس مرحوم آیت الله حاج شیخ عبدالکریم حائری به تحصیلات دینی و علمی خود ادامه داد. زمانی که مرحوم حاج شیخ عبدالکریم حائری در سال 1340ق. عازم حوزه نوپای قم گردیدند، او نیز همراه آن مرد بزرگ، به قم رهسپار شد و در مدرسه ی دارالشفاء سکونت نمود و به ادامه ی تحصیل و تهذیب نفس خویش پرداخت.
سید روح الله در طول مدت تحصیل علوم دینی و عرفانی خویش از محضر اساتید بزرگواری همچون: آیت الله عبدالکریم حائری، آیت الله یثربی کاشانی، آیت الله میرزا جواد آقا ملکی تبریزی و... بهره ها برد و عمده استفاده ی او در سلوک و عرفان از مرحوم آیت الله میرزا محمد علی شاه آبادی بود.
مهمترین و بارزترین امری که این مرد بزرگ الهی، در طول حیات پربرکت خویش موفق به انجام آن گردید، براندازی حکومت طاغوت و تشکیل حکومت اسلامی در سرزمین ایران بود که هر چند در اندیشه ی بسیاری از فقهای عظام در طول تاریخ این امر وجود داشت؛ اما سرانجام، توسط این فقیه بزرگ و عارف وارسته، محقق گردید.

شخصیت امام، علاوه بر برانگیختن تحسین جهانیان، دشمنان امام و انقلاب را هم، بر آن داشت تا از ویژگی های خیره کننده ی ایشان سخن به میان آورند، تا آن جا که برخی از کارگزاران شیطان بزرگ نیز با تسلیم در برابر عظمت امام (ره)، به اعتراف به آن پرداختند به نحوی که هنری پراکت، کاردار سیاسی و نظامی سفارت امریکا در ایران (72- 1978) و مسئول دفتر ایران در وزارت امور خارجه این کشور (78-1980) می گوید:
«تردیدی نمی باشد که ایشان یکی از مردان بزرگ تاریخ در این قرن بود کمتر کسی را امروز می توان یافت که از جاذبه و نفوذی همانند آن چه که نه تنها در ایران بلکه در جهان داشت برخوردار باشد و توجه قدرت های بزرگ را تا این حد به خود معطوف دارد.»

همچنین هنری کسینجر، مشاور رئیس جمهوری امریکا در دهه 70 میلادی بیان می کند:
«آیت الله خمینی غرب را با بحران جدی برنامه ریزی مواجه کرد، تصمیمات او آن چنان رعد آسا بود که مجال هر نوع تفکر و برنامه ریزی را از سیاست مداران و نظریه پردازان سیاسی می گرفت.
هیچ کس نمی توانست تصمیمات او را از پیش حدس بزند، او با معیارهای دیگری غیر از معیارهای شناخته شده در دنیا سخن می گفت و عمل می کرد. گویی از جای دیگر الهام می گرفت، دشمنی آیت الله خمینی با غرب برگرفته از تعالیم الهی او بود او در دشمنی خود نیز خلوص نیت داشت.»

و تایمز لندن که به سخن گوی دویست ساله دولت استعماری انگلیس معروف بوده است در توصیف امام می نویسد:
«امام خمینی مردی بود که توده ها را با کلام خود مسحور کرد، وی به زبان مردم عادی سخن می گفت و به طرفداران فقیر و محروم خود اعتماد به نفس می بخشید. این احساس آن ها را قادر ساخت تا هر کسی را که سر راهشان بایستد از بین ببرند وی به مردم نشان داد که حتی می توان در برابر قدرت هایی مثل آمریکا ایستاد و نهراسید.»

روزنامه هرالد تریبون هم درباره امام لب به اعتراف گشوده نوشت:
«آیت الله خمینی انقلابی خستگی ناپذیر بود که تا آخرین لحظه حیات به آرزوی خود برای پی ریزی یک جامعه اسلامی و حکومت اسلامی در ایران وفادار ماند. آیت الله خمینی در آن چه برای سرزمین باستانی اش می خواست لحظه ای درنگ نکرد.
وی خود را مامور می دانست که می باید ایران را از آنچه فساد و انحطاط غرب می دید پاک کند و خلوص اسلامی را به ملت بازگرداند».

دیدگاه صاحب نظران
با آشکار شدن بیش از پیش آثار جهانی قیام الهی حضرت امام خمینی (ره)، و متزلزل گشتن پایه های استیلای همه جانبه ی تفکرات الحادی و مادی بر دنیای امروز، بسیاری از اندیشمندان و صاحب نظران مسلمانِ داخلی و خارجی با تاکید بر واقعیت ورود بشریت به عصری جدید به تحلیل و تبیین ویژگی های مهم این پدیده ی عظیم جهانی و بررسی نقش کلید امام خمینی (ره) در این زمینه پرداخته اند که شاید ذکر تعدادی از این نظرات خالی از لطف نباشد.

آیت الله مصباح یزدی
ایشان از اساتید گرانقدر حوزه علمیه قم است که در این باره با اشاره به جریان دین ستیزی و دین زدایی در اروپا و غرب طی قرن های اخیر که دامنه آن تا کشورهای اسلامی از جمله ایران عصر پهلوی نیز کشیده شد می فرماید:
مهم ترین دست آوردِ حرکت امام خمینی احیای دین و دین گرایی در جهان معاصر بود به گونه ای که به برکت این حرکت نه تنها پیروان دین اسلام بلکه پیروان دیگر ادیان از جمله مسیحیت نیز حیاتی دوباره یافته و در نتیجه گرایش به دین و دین داری در سایر ملل نیز افزایش یافت.
ایشان در همین مورد، به سخن یک اسقفِ مسیحی از مکزیک اشاره کرد که در دیدار با ایشان اظهار داشت:
«این افتخار مخصوص شماست که توانستید ایمان را در دنیا زنده کنید و بالاتر این که کشورداری را با دین داری توام کنید، ما [مسیحیان] این توان را نداریم که ایمان را در مردم حفظ کنیم، چرا که مردم دیگر اطمینانی به ما ندارند. بالاتر این که نتوانستیم دین داری را با کشورداری توأم کنیم.

پرفسور حمید مولانا
وی رئیس و بنیان گذارِ بخش ارتباطات بین المللی داشنگاه امریکن واشنگتن دی سی است که با بیان بخشی از تأثیرات شگرف حضرت امام خمینی در جهان معاصر اظهار می دارند:
«به عقیده من هیچ صدایی در قرن بیست مثل صدای امام جهان را به لرزه درنیاورد. حضرت امام پس از جنگ جهانی اولین شخصیتی بودند که به صورت جهانی «طلسم سکوت» را در مقابل طاغوت و ظلم شکستند، اگر این طلسم نشکسته بود امروز شوروی زنده بود.»
مولانا می افزاید: «وقتی انقلاب اسلامی اوج گرفت من در تابستان 1978 دو هفته در تهران بودم و بعد برای شرکت در کنگره بزرگ علوم ارتباطات روابط بین الملل به ورشو [لهستان] رفتم، وقتی در آن جا درباره انقلاب اسلامی ایران صحبت کردم چند نفر از دانشمندان لهستانی- که بعداً در مبارزات لهستانی تأثیر فراوانی داشتند- می خواستند حضرت امام را بشناسند.
این مالِ آن موقع بود، ولی اخیراً که پس از بیست سال هنگامی که برای شرکت در کنفرانس بزرگ جهانی در همین رشته، در دانشگاه «لایبزیک» به آلمان شرقی رفته بودم برای اولین بار در عمر 43 ساله انجمن علوم ارتباطات آن جا اعضای انجمن، جلسه اصلی خودشان را در کلیسا تشکیل دادند، در کلیسای سن نیکسولی، در این کلیسا کشیشی برای ما سخنرانی کرد که به قول خودش انقلاب آلمان شرقی را به «شیوه حضرت امام» هدایت کرده بود.
واقعاً جالب است که مارکسیست ها، لیبرالیست ها و همه «ایست ها» که هرگز حاضر نبودند به مسجد و معبد بروند، انقلاب اسلامی ایران آنان را وادار کرده بود که به کلیسا بیایند».

احمد هوبر
وی اندیشمند و روزنامه نگار تازه مسلمان سوئیسی است که در تشریح تأثیرات عظیم انقلاب اسلامی می گوید:
«امروز در اروپا احساس می شود سقوط دیوار برلین با انقلاب و قیامی که شما آغاز کردید مرتبط است. [تأثیرات] این قیام اسلامی امروز در اروپا محسوس است، در اروپا حدود 12 تا 15 میلیون مسلمان زندگی می کنند که صد هزار نفر آن ها در سوئیس اند.»
وی افزود:
«امام خمینی نه تنها مسلمانان را بیدار کردند بلکه بر جهان غیر اسلام نیز از خود تأثیراتی بر جای نهادند.»
و اضافه کرد:
«بدانید آن مرد سالخورده که رهبر شما بود (امام) هرگز نمرده است بلکه هنوز زنده است و فعال، چرا که همه این تحولات به دست ایشان ایجاد شده است.»

پرفسور یاوس اوسوس
وی تازه مسلمان آلمانی و قائم مقام دانشکده فنی دانشگاه برمن آلمان و از رهبران برجسته مسلمانان آلمانی زبان در اروپا است که با اشاره به تأثیرات عظیم حضرت امام در دنیای معاصر اظهار می دارد:
«امام خمینی بیدارگر همه موحدان در عصر ما است، احیای دین و معنویت در روزگاری که سیطره مادیت و ابزار مادی و اندیشه های ضد معنوی جامعه بشری را در چنبره خود گرفته بود مدیون امام خمینی و یاران انقلاب اسلامی است.»

محمد لنسل
وی رئیس مرکز فرهنگی تجدید حیات اسلام در اتریش است که در مقاله ای تحت عنوان «تأثیر نهضت امام خمینی بر اروپا» می نویسد:
«بی تردید انقلاب اسلامی امام خمینی نه تنها تصویر تازه ای از اسلام در اروپا ارائه کرد بلکه حتی زندگی مذهبی غیرمسلمانان را هم دگرگون ساخت؛ به عبارت دیگر، امروز حتی در اروپا نیز مذهبی بودن ارزش و معنای تازه ای یافته است. این عبارت را رئیس جمهور سابق اتریش در یک سخنرانی بیان کرد که انقلاب اسلامی به تمامی افراد مذهبی اعتبار و اتکاء به نفس تازه ای ارزانی داشت.»

طلال عتریسی
ایشان استاد دانشگاه لبنان است که با تأکید بر پیوند اساسی تحولات جاری در زمینه رویکرد معنوی بشر با قیام الهی حضرت امام تصریح می کند:
«رهبری امام خمینی و پیروزی انقلاب اسلامی اساس حرکت و تمدن جهان کنونی می باشد.»

سید صدرالدین صدر
وی از اندیشمندان مسلمان لبنانی است که در این زمینه می گوید:
«امام خمینی آغازگر عصر تازه ای در تاریخ اسلام و زندگی مسلمانان است. از ویژگی های این عصر هم می توان غور و تعمق مسلمانان نسبت به اسلام را برشمرد و هم جهانی شدن حیات سیاسی اسلام را.»

مدیر مرکز پژوهشی اسلامی در فرانسه
وی با اشاره به عظمت روحی و فکری حضرت امام و ویژگی های منحصر به فرد ایشان می گوید:
«امام خمینی چهارده قرن را در اعمالش خلاصه کرد... .» ما خیلی خوش بخت هستیم که در این عصر [امام خمینی] زندگی می کنیم، گویی در عصر پیامبر اکرم (ص) زندگی می کنیم.»
وی تصریح می کند: مردم جهان همه مشتاقند از تعالیم امام خمینی پیروی کنند. در اکثر کشورها جنبشی آغاز شده، حتی در جوامع غربی ما می بینیم که مسائل [مذهبی] تحت بازنگری قرار گرفته است... اکنون خیلی ها می دانند که اسلام پاسخ گوی مشکلات بشری است.
ایشان می افزاید:
«جهان در حال تحول است و ارزش های جهانی در حال تغییر غرب دچار فروپاشی تدریجی شده است و اسلام جلوه خود را در سراسر جهان نشان داده است.»

پرفسرو اسماعیل کیلبس
او فیلسوف برجسته فرهنگ اسپانیالی زبان ها است که با اشاره به حیات مجدد دین در صحنه زندگی بشر در وصف این واقعیت عظیم چنین می گوید:
«دین زنده شده است، کلیساها جان تازه گرفته اند، توجه به مذهب و اندیشه های مذهبی در دانشگاه دیگر زشت و کم بها تلقی نمی شود. زیبایی های معنوی در زندگی روزمره مورد بازیابی قرار گرفته است، جهان برای نجات و زیبا کردن روابط اجتماعی اش به قدرت دین و جاذبه های معنوی گرایش شدید پیدا کرده است.»
وی تأکید می کند:
«و این همه ناشی از دعوت نوینی بود که امام خمینی با انقلاب دینی اش در عرصه افکار و ذهنیت جامعه جهانی آغاز کرد.»

سفیر وقت ایران در واتیکان
وی با اشاره به این مطلب که «بعد از رنسانس تا قبل از ظهور انقلاب اسلامی مذهب به معنای عام آن در هیچ یک از نقاط دنیا حتی حضور در صحنه های اجتماعی و به تبع آن سیاسی و اقتصادی را نداشت» می نویسد:
کلیسا چه در قالب کادر رسمی آن- واتیکان- و چه در قالب غیررسمی و مردمی آن تنها برای حوزه ارتباطات شخص با پروردگار نسخه می نوشت و هرگز در صحنه های اجتماعی حتی اگر در حوزه مشخص ترین وظیفه کلیسا اتفاقی می افتاد نظری اعلام نمی کرد. ننگ سکوت در جنگ جهانی دوم که حتی یک بیانیه برای صلح و علیه هیتلر- علی رغم آن همه کشتار- صادر نکردند هنوز دامن کلیسا را رها نکرده است.
ایشان با بیان این واقعیت که در «وقتی حضرت امام خمینی با تکیه بر طرح مذهب در متن زندگی اجتماعی، انقلاب اسلامی اش را به پیروزی رساند دنیا در ابتدا هرگز تصوری چنین ژرف و عمیق از انقلاب را باور نمی کرد» اضافه می کند:
«این انقلاب آغاز بزرگ ترین تحول جهانی در عرصه دیانت و مذهب بود که برای اولین بار با این وسعت ظهور پیدا کرده بود،... و حرکت امام خمینی در دنیای دیانت «عصر جدیدی» را آفرید... .»
وی با برشمردن بخشی از مصادیق نفوذ جدی پیام های معنوی بین المللی حضرت امام خمینی در میان جوامع مسیحی و تأثیرپذیری وسیع کلیسای کاتولیک از این موج جدید ادامه می دهد:
... مسیحیت رسمی و مرجعیت واتیکان که نزدیک به همه بیانیه های آن تا قبل از دهه هشتاد مربوط به مسائل نظری دینی بود و اثری از مسائل اجتماعی نداشت در دهه اخیر اکثر بیانیه های آن را موضوعات: آزادی، عدالت، پیشرفت اجتماعی، جنگ و صلح، و حقوق بشر در برگرفته است، و طی بیش از چهارده سال مرجعیت ژان پل دوم از هفت بیانیه صادره، سه بیانیه آن درباره دکترین اجتماعی کلیسا بوده است.
ایشان با اشاره به این نکته که «مشخصه بارزِ پاپ های واتیکان عدم خروج از کلیسای رم بوده است و از جمله در فولکلور ایتالیا ثبت شده است که: یک قرن گذشت تا پاپی برای دیدار از یک کلیسا در پنجاه کیلومتری واتیکان اقدام به مسافرت کند». می نویسد:
ولی در این دهه پاپ آن قدر اقدام به سفر کرده است که رسانه های جمعی پاپ پل دوم را پاپ مسافر می نامند.
وی با اشاره به مصداق دیگری از آثار روزافزون احساس هویت دینی در میان جوامع مسیحی سنتی می نویسد:
«فشارهایی که بر مسیحیت سنتی بعد از فتوای تاریخی حضرت امام خمینی علیه سلمان رشدی وارد شد و از آنان درخواست می کردند به نحوی از ساخت و انتشار فیلم ها و کتاب های ضد مسیح جلوگیری کنند، به طوری جدی در نقاط مختلف دنیا مطرح بود و در بسیاری از جاها به تظاهرات بیرونی نیز کشیده شد. این مسئله خصوصاً در جوامع اروپایی و آمریکایی بسیار دیده می شود.
به عنوان نمونه وقتی در شهرک تفریحی ماریل بلاتسا (Maril-Pelata) در 400 کیلومتری بوئنوس آیورس (که در تابستان ها با هجوم توریست ها پوشش و لباس معنای خود را از دست می دهد) در سال 1990 می خواستند فیلم ژان لوک گودار به نام «سلام بر مریم» را، که در آن به مقام عظیم حضرت عیسی (ع) توهین جدی شده بود نشان دهند، ولی پخشِ اعلامیه های شدید اللحن از طریق مردم که در سر برگشان علامت صلیب و اسلحه به صورت ضربدر نقش بسته بود باعث شد تا فیلم توسط مقامات مسئول ممنوع اعلام شود که این خود از تاثیرات انقلاب ایران و شخص امام خمینی بود. »

منابع:
1- احمدی جلفایی، حمید. 40 قطب عرفانی، قم: نسیم ظهور، 1391.
2- حاجتی، میراحمدرضا. عصر امام خمینی، قم: بوستان کتاب، 1381.
3- باوند، نعمت الله. نقش امام خمینی در جهان معاصر، تهران: سازمان تبلیغات اسلامی، 1375.
* فصل نامه ی حضور، شماره: 12، تابستان 1374 و شماره 29: پاییز 1378.
* روزنامه کیهان مورخه ی؛ 21/11/1369 و 22/5/1375.